Flexibel filament: TPU en TPE
Waar de meeste filamenten hard en stijf zijn, buigen en veren flexibele materialen als TPU en TPE juist. Je leest hier wat flexibel filament kan, wat Shore-hardheid betekent en waarvoor je het inzet.
Flexibele filamenten maken 3D-prints mogelijk die buigen, rekken en terugveren als rubber: Shore 85A–98A hard, met een rek bij breuk van 300–580%. De twee gangbare soorten zijn TPU (thermoplastisch polyurethaan) en TPE (thermoplastisch elastomeer). TPU is iets stijver en slijtvaster en daardoor makkelijker te printen; TPE is zachter en elastischer, maar lastiger consistent te verwerken.
Flexibel filament wordt gekozen om zijn elasticiteit en schokdemping, niet om stijfheid. De hardheid geef je aan met de Shore-schaal: een TPU van 95A is nog vrij stevig, 85A duidelijk zachter. De rek bij breuk is enorm — vaak honderden procenten — en het materiaal is slijtvast en bestand tegen olie en vet. Hieronder de eigenschappen, instellingen en toepassingen.
De belangrijkste eigenschappen van flexibel filament
Flexibel filament combineert een lage hardheid met een zeer hoge rek. Dat maakt het geschikt voor onderdelen die moeten buigen, dempen of afdichten in plaats van vorm vasthouden.
Hardheid: Shore ~85A–98A; lager is zachter, hoger is stijver en makkelijker te printen
Treksterkte: ≈25–45 MPa, sterk afhankelijk van type en hardheid
Rek bij breuk: Zeer hoog: 300–580% — buigt en rekt ver zonder te breken
Dichtheid: ≈1,20–1,22 g/cm³
Slijt- en chemiebestendigheid: Goed; bestand tegen slijtage, olie en vet
Printbaarheid: Vraagt lage snelheid en beperkte retractie; TPU makkelijker dan TPE
Technische specificaties van flexibel filament
Typische, indicatieve datasheet-waarden voor TPU/TPE (FDM). Ze verschillen sterk per type en Shore-hardheid en zijn geen vaste specificatie van een concreet onderdeel.
Flexibel filament in het kort
Indicatief profiel van TPU/TPE op de eigenschappen die er bij een flexibel onderdeel toe doen (datasheet-waarden; sterk type- en hardheidsafhankelijk).
Flexibel vergeleken met PLA en PETG
Indicatieve vergelijking met twee stijve standaardmaterialen, om te laten zien waar flexibel filament juist voor bedoeld is. Een hogere score betekent beter passend.
Voordelen van flexibel filament
- Buigt, rekt en veert terug als rubber
- Uitstekende schokdemping
- Zeer hoge rek bij breuk (300–580%)
- Slijtvast en bestand tegen olie en vet
- Hardheid instelbaar via Shore-keuze
- Goede grip en dichtende werking
Nadelen en beperkingen
- Traag en lastig te printen
- Niet geschikt voor stijve, vormvaste delen
- Fijn detail is beperkt
- TPE lastiger consistent dan TPU
- Kan stringen; beperkte retractie nodig
- Matige hittebestendigheid
Waarvoor je flexibel filament gebruikt
Flexibel filament is de keuze wanneer een onderdeel moet buigen, dempen, grijpen of afdichten: bumpers en stootranden, grepen en handvatten, pakkingen en afdichtingen, trillingsdempers, beschermkappen, antisliponderdelen en flexibele scharnieren. Met de keuze van de Shore-hardheid stem je af hoe zacht of stevig het aanvoelt.
Voor onderdelen die juist vorm moeten vasthouden of belasting moeten dragen, is een stijf materiaal als PLA, PETG of ABS geschikter. Geef bij je aanvraag door hoe flexibel het moet zijn en waarvoor het dient, dan adviseren we een passende hardheid.
Wanneer kies je flexibel filament?
Geschikt voor
- Bumpers, dempers en stootranden
- Grepen, handvatten en antislip
- Pakkingen en afdichtingen
- Beschermkappen en hoezen
- Onderdelen die moeten buigen of veren
Minder geschikt voor
- Stijve, vormvaste onderdelen (kies PLA)
- Zwaar belaste constructiedelen
- Maximaal fijn detail (kies resin)
- Hittebestendige toepassingen
De Shore-schaal drukt uit hoe hard of zacht een flexibel materiaal is. Voor TPU en TPE gebruik je meestal de Shore A-schaal: 95A is relatief stevig (machinevoetjes, beschermkappen), 90A duidelijk buigzaam (bumpers, dempers), 85A of zachter zeer elastisch. Zachter materiaal is elastischer maar lastiger te printen.
Printen van flexibel filament
Flexibel filament vraagt geduld. Het print op lage snelheid (15–30 mm/s) zodat het materiaal gelijkmatig kan doorstromen, met beperkte retractie om instabiliteit en stringing te voorkomen. Een hogere wanddikte en een lager infill-percentage bepalen samen hoe stevig of soepel het onderdeel uiteindelijk aanvoelt. Zachtere types (lage Shore) zijn het lastigst te verwerken.
Wij stemmen deze instellingen af op de gekozen hardheid en het onderdeel. Beschrijf de toepassing en de gewenste 'stugheid', dan kiezen we het passende type en de juiste aanpak.
Aanbevolen printinstellingen voor flexibel filament
Een gangbaar startpunt voor TPU/TPE. De ideale waarden verschillen sterk per type en Shore-hardheid; wij stemmen ze af op jouw onderdeel.
Ontwerpen voor flexibele onderdelen
De uiteindelijke soepelheid van een flexibele print bepaal je niet alleen met het materiaal, maar ook met het ontwerp. Een dunnere wand en een lager infill-percentage maken een onderdeel veel buigzamer; dikkere wanden en meer infill maken het steviger. Zo kun je met dezelfde Shore-hardheid toch variëren in gevoel. Voor een goede grip of afdichting helpt het om aan te geven waar het onderdeel contact maakt en hoeveel het moet vervormen.
Flexibele prints hechten sterk aan zichzelf, wat ze relatief waterdicht en luchtdicht maakt — handig voor pakkingen en balgen. Je ziet de prijs direct in de tool bij het uploaden. De gebruikelijke levertijd is 7–10 werkdagen, afhankelijk van formaat, aantal onderdelen en nabewerking. We leveren in Nederland, België, Duitsland en Oostenrijk; de exacte levertijd bevestigen we bij het bestellen.
Veelgestelde vragen over flexibel filament
Lees verder
Flexibel filament staat tegenover de stijve standaardmaterialen.
Upload je model en bereken direct de prijs in flexibel filament
- Directe prijs en levertijd
- Advies over Shore-hardheid en type
- TPU of TPE, passend bij je toepassing