Brim, raft en skirt: drie hulpjes op het printbed

Brim, raft en skirt zijn drie extra structuren die de printer rond of onder de eerste laag legt. Ze lijken op elkaar, maar doen iets heel verschillends: van alleen de nozzle voorbereiden tot een volledige fundering onder je model. Wij kiezen wat je onderdeel nodig heeft; hier lees je het verschil.

Leestijd6 min leestijd

CategorieInstellingen

Brim, raft en skirt zijn drie hulpstructuren voor de hechting aan het printbed: standaard volstaat een skirt van 1–2 lijnen, een brim komt erbij als hoeken willen krullen, en een raft pas bij sterke warping of een ongelijk bed. Ze worden vaak in één adem genoemd omdat ze allemaal rond of onder je model verschijnen, maar hun doel verschilt sterk. Kort samengevat: een skirt raakt het model niet en dient om de nozzle voor te bereiden, een brim is een platte rand vást aan het model tegen loslaten, en een raft is een complete geprinte ondervloer waarop het model rust.

Deze hulpjes bestaan omdat de eerste laag alles bepaalt: hecht die niet goed, dan kan geen enkele latere laag dat nog herstellen. Vooral bij krimpgevoelige materialen (zoals ABS en ASA), bij hoge en smalle modellen, en bij onderdelen met een klein contactoppervlak helpen ze de print op de plaat te houden. Je hoeft niet zelf te kiezen welke: wij beoordelen je model en materiaal en zetten het juiste hulpmiddel in. Hier lees je wat elk doet, zodat je begrijpt waarom.

De drie in het kort

Skirt: Een of enkele losse lijnen róndom het model, zonder het te raken. Bereidt de nozzle voor, laat de materiaalstroom op gang komen en toont of het bed goed genivelleerd is. Voegt niets toe aan de hechting van het model zelf.
Brim: Een platte, brede rand die direct aan de onderrand van het model vastzit, als een pet-klep. Vergroot het contactoppervlak met het bed en houdt vooral hoekjes tegen die anders omhoogkrullen. Na het printen breek of snijd je hem eraf.
Raft: Een complete geprinte ondervloer van enkele lagen waarop het model wordt gebouwd. Geeft een stabiele basis bij lastige hechting, een ongelijk bed of moeilijke materialen, maar kost extra materiaal en tijd en laat een ruwere onderkant achter.

Wanneer welke, in het kort

Indicatieve richtlijnen. Wij kiezen op basis van model, materiaal en de staat van het bed.

Skirt

Standaardgeval1–2 lijnen; nozzle primen, controle

Brim

Krullende hoeken, smalle modellenextra hechtvlak tegen warping

Raft

Sterke warping of lastig bedlaatste redmiddel; ruwere onderkant

Gladde onderkant nodig?

Skirt of brimraft laat sporen na

Brim, raft en skirt vergeleken

Indicatieve vergelijking. Een hogere score betekent 'meer van die eigenschap'.

Eigenschap	Skirt	Brim	Raft
Helpt tegen loslaten/warping
Weinig extra materiaal en tijd
Gladde onderkant
Makkelijk te verwijderen
Geschikt voor een ongelijk bed

Wat is warping (kromtrekken)?

Warping is het omhoogkrullen van hoeken en randen doordat materiaal bij afkoelen krimpt en aan de koudere onderkant trekt. Een brim of raft vergroot het hechtvlak en helpt dat tegen te gaan, vooral bij krimpgevoelige materialen als ABS en ASA.

Meer over warping

Instellingen die meespelen

Skirt. Meestal 1–2 lijnen; bij materialen die snel oozen of bij een trage opstart worden het er meer, zodat de stroom stabiel is voordat het model begint.

Brim. Breedte en aantal lijnen stemmen we af op het materiaal en hoe sterk de hoeken willen krullen. Meer breedte = meer grip, maar ook meer materiaal om weg te werken.

Raft. De luchtspleet tussen raft en model is bepalend: te klein en de raft kleeft vast aan het onderdeel, te groot en de onderkant wordt ruw. Daarom zetten we een raft alleen in als het echt nodig is.

En bij SLA?

Bij SLA (resin) spelen brim en skirt geen rol. Resinonderdelen worden meestal zwevend op puntsupports geprint, los van de plaat, met een raft-achtige basis onderaan de supports als hechtvlak. Die basis en de supports worden na het printen verwijderd.

De achterliggende gedachte is dezelfde als bij FDM: zorgen dat het eerste contact met de bouwplaat betrouwbaar is en dat het onderdeel tijdens het printen op zijn plek blijft. Wij regelen dit voor het gekozen proces.

Waarom deze hulpjes bestaan

Alle drie draaien ze om hetzelfde risico: dat de print tijdens het bouwen loskomt of kromtrekt. De skirt pakt dat indirect aan door de eerste laag betrouwbaarder te maken — de nozzle is op temperatuur en de stroom is stabiel voordat het model begint. Brim en raft pakken het risico direct aan door het hechtvlak te vergroten, zodat krimpkrachten de hoeken niet kunnen omhoogtrekken.

Welk hulpmiddel de beste keuze is, hangt af van het materiaal, de vorm van het grondvlak en de staat van het bed. Een goede PLA-print op een ruim grondvlak heeft vaak niets meer dan een skirt nodig; een topzwaar ABS-onderdeel met scherpe hoeken vraagt eerder om een brim of, in het uiterste geval, een raft. Wij maken die afweging voor je.