Een print komt in de kleur van het materiaal waarin hij gemaakt wordt: één kleur per onderdeel. Meerdere kleuren kan wel, alleen niet in één keer uit de machine. Hieronder staan de drie routes en wat ze kosten aan tijd en geld.
Een FDM-printer werkt met één filament tegelijk en een SLA-printer hardt één bak hars uit. De kleur zit dus in het materiaal, niet in een inktpatroon dat ernaast staat. Dat is het hele verhaal achter de vraag waarom je print in één kleur komt.
Dat betekent niet dat een meerkleurig resultaat onmogelijk is. Er zijn drie routes die in de praktijk werken: het model opdelen in losse onderdelen die je in verschillende kleuren laat printen en daarna samenvoegt, het onderdeel na het printen laten spuiten, of een kleurwissel op hoogte waarmee je horizontale banen krijgt. Welke past, hangt af van waar de kleurgrens ligt en hoe scherp die moet zijn.
Wat mensen meestal in gedachten hebben is een fotorealistische kleurenprint, en die komt van een heel andere techniek: PolyJet of een poederproces met bindmiddel. Die printen wij niet. Wat er met FDM en SLA wél mogelijk is, staat hieronder.
Ze verschillen in hoe scherp de kleurgrens wordt, hoeveel werk het kost en hoe sterk het onderdeel blijft.
Je splitst het model in delen die elk hun eigen kleur krijgen, en zet ze daarna in elkaar met een klikverbinding, schroeven of lijm. Dit geeft de scherpste kleurgrens en werkt met elk materiaal. Het kost wel ontwerpwerk vooraf, en de naad is zichtbaar.
Het onderdeel wordt geschuurd, geprimerd en gespoten. Dit is de enige route naar een exacte kleur, dus als een huisstijlkleur of een RAL-nummer moet kloppen, is dit de weg. Het is handwerk dat per stuk terugkomt en de levertijd verlengt.
Op een vooraf bepaalde laaghoogte wordt tijdens het printen van filament gewisseld. Daarmee krijg je horizontale banen: een zwarte sokkel met een witte bovenkant, bijvoorbeeld. Vrije vormen, letters of een logo op een vlak zitten er niet in. Leent je model zich hiervoor, vraag het dan bij je aanvraag.
Bij FDM loopt er één draad filament door één nozzle. Wil je van kleur wisselen, dan moet die draad eruit en een andere erin — met alles wat daarbij hoort: de nozzle doorspoelen, de temperatuur laten zetten, en een restje oude kleur dat nog meekomt in de eerste centimeters. Systemen die dat automatisch doen bestaan, maar ze wisselen nog steeds sequentieel en verspillen bij elke wissel materiaal.
Bij SLA ligt het nog vaster. De hele bak is gevuld met één hars, en die hars bepaalt de kleur van alles wat eruit komt. Wisselen betekent de bak legen, schoonmaken en opnieuw vullen — dat gebeurt tussen opdrachten, niet binnen een print.
Een printer die vrij van kleur wisselt binnen één vlak bestaat in deze twee technieken dus niet. Dat is geen beperking van onze machines maar van het principe: er komt één materiaal tegelijk uit.
Kleur is niet alleen esthetiek. De keuze verandert hoe het onderdeel eruitziet én hoe het zich gedraagt, en dat wordt bijna nergens verteld.
Het praktische gevolg: wil je een strak resultaat en twijfel je over de kleur, kies dan donker. Wil je juist detail laten zien op een presentatiemodel, dan helpt een lichte kleur — mits je bereid bent te schuren, of het onderdeel in hars te laten printen waar de laaglijnen sowieso nauwelijks zichtbaar zijn.
Donker verbergt, licht verraadt: Laaglijnen vallen het minst op in zwart, antraciet en donkerblauw. Wit, geel en fel rood laten elke laagovergang zien, omdat licht er sterker op weerkaatst.
Transparant is nooit glashelder: Ook doorzichtig filament en heldere hars blijven troebel: de laagstructuur breekt het licht. Reken op melkglas, niet op vensterglas.
Pigment verandert het printgedrag: Kleurstoffen en vulstoffen beïnvloeden hoe een filament vloeit en hecht. Twee kleuren van hetzelfde merk kunnen een net iets andere temperatuur vragen.
Een scherm liegt: Wat je op je monitor ziet is geen betrouwbare weergave van een kleur in de hand. Moet de kleur exact kloppen, ga dan niet af op een afbeelding.
Buiten vervaagt alles: UV-licht bleekt kleur uit. ASA is hierop ontworpen en houdt het het langst vol; PLA en resin verkleuren buiten juist snel.
Laagdikte telt mee in het beeld: Dunnere lagen geven een gelijkmatiger oppervlak en daarmee een egaler kleurbeeld. Wat laagdikte verder doet met tijd en prijs, lees je in de kennisbank.
Filament en hars komen in de kleuren die de fabrikant maakt, en die zijn niet gebonden aan een RAL- of Pantone-waaier. Twee rollen 'rood' van verschillende merken verschillen zichtbaar, en zelfs binnen één merk kan een nieuwe batch afwijken. Moet de kleur exact kloppen met een huisstijl of een bestaand onderdeel, dan is spuiten de enige betrouwbare route. Geef bij je aanvraag door welke kleurcode het moet worden, dan bespreken we of en hoe we dat voor je regelen.
De vraag die de keuze maakt: waar ligt de kleurgrens, en hoe scherp moet die zijn?
Ligt de grens op een vlak dat toch al een aparte component is — een deksel, een knop, een frontplaat — dan is opdelen bijna altijd het antwoord. Ligt de grens midden op een gebogen oppervlak, dan wordt het spuiten of accepteren dat het niet kan. En loopt de grens netjes horizontaal, dan is een kleurwissel op hoogte de goedkoopste oplossing.
Onderdelen die je zelf samenvoegt, blijven het sterkst wanneer je ze mechanisch koppelt in plaats van alleen te lijmen: een clip, een schroef of een pen-en-gatverbinding draagt kracht die een lijmnaad niet aankan.
Per materiaal is er een beperkt aantal kleuren beschikbaar, en welke dat zijn verschilt met de voorraad. De materialen zelf hebben bovendien hun eigen uitgangskleur: hars is grijs of amberkleurig van zichzelf, en technische filamenten komen in minder kleurvarianten dan PLA.
Geef bij je aanvraag of in de opmerkingen door welke kleur je voor ogen hebt. Dan bevestigen we wat er op dat moment voor jouw materiaal beschikbaar is, vóórdat je onderdeel in productie gaat. Is er een kleur die je echt nodig hebt, laat het weten — dan kijken we wat mogelijk is. Welke materialen er zijn en waar ze voor bedoeld zijn, vind je bij de materialen.
Zet je STL, OBJ, 3MF of STEP in de printtool en kies je materiaal. Twijfel je over de kleur, zet het er dan bij in de opmerkingen.