3D-prints lijmen: de juiste lijm per materiaal

Lijmen voegt geprinte delen samen, voor een reparatie of voor een model dat groter is dan het printbed. Welke lijm werkt, hangt af van het materiaal: tweecomponenten-epoxy geeft op vrijwel alles de sterkste, spleetvullende naad, terwijl aceton wel ABS en ASA versmelt en op PLA of PETG weinig doet.

Grofweg zijn er drie routes: secondelijm (cyanoacrylaat) voor snelle, kleine verbindingen, tweecomponentenlijm (epoxy) voor de sterkste en spleetvullende verbindingen, en oplosmiddel- of solventlassen waarbij je het materiaal aan beide kanten licht oplost zodat het samensmelt. Die laatste werkt alleen bij materialen die in een oplosmiddel oplossen, zoals ABS in aceton. Online 3D Printen print met FDM en SLA en kan grote modellen in logische delen opknippen; vertel je het gewenste eindresultaat, dan denken we mee.

De drie lijmroutes

Secondelijm (cyanoacrylaat, CA) hecht snel en op bijna alles, maar de naad is relatief bros en niet erg spleetvullend: hij vraagt goed passende vlakken. Ideaal voor kleine onderdelen en snelle fixaties. Epoxy bestaat uit twee componenten die je mengt; hij is sterker, vult spleten en blijft wat taaier, maar heeft uithardtijd. Dit is de keuze voor dragende of grote verbindingen. Solventlassen ten slotte is geen lijmen maar smelten: bij ABS en ASA breng je wat aceton op de vlakken, waarna het materiaal versmelt tot vrijwel één geheel — de sterkste naad die er is, maar alleen voor oplosbare materialen.

Voor PLA en PETG is solventlassen geen optie (ze lossen niet zinvol op), dus daar val je terug op CA of epoxy. Voor resin gebruik je vaak wat verse, ongeharde hars als 'lijm' die je daarna met UV-licht uithardt.

Goede voorbereiding maakt de naad

De sterkte van een lijmverbinding valt of staat met de voorbereiding van de vlakken. Ontvet beide zijden zodat vet en handafdrukken de hechting niet verstoren, en ruw ze licht op met fijn schuurpapier: een matte, iets ruwe ondergrond hecht beter dan een glad, glanzend vlak. Zorg dat de delen goed op elkaar aansluiten; secondelijm vraagt vrijwel naadloos passende vlakken, terwijl epoxy kleine spleten kan opvullen.

Breng de lijm dun en gelijkmatig aan, druk de delen samen en fixeer ze tot de lijm zijn beginsterkte heeft. Klem of tape grotere onderdelen tijdens het uitharden, zodat ze niet verschuiven. Let op de uithardtijd: secondelijm pakt in seconden, maar epoxy heeft vaak minuten tot uren nodig om zijn volle sterkte te bereiken.

Grote modellen in delen printen

Past een model niet op het printbed, of wordt het door de vorm lastig te printen, dan knip je het op in delen die je na het printen samenvoegt. Een paar vuistregels voor een sterke, nette assemblage:

• Deel op langs logische lijnen, bij voorkeur op plekken die later minder zichtbaar of minder belast zijn.
• Voorzie uitlijning: pennen en gaten (of geprinte lipjes) houden de delen tijdens het lijmen op hun plek en versterken de naad.
• Kies epoxy voor dragende naden: die vult kleine spleten en is sterker dan secondelijm.
• Werk de naad af met plamuur of filler primer, schuur en verf, zodat de verbinding wegvalt.

Geef je bij het uploaden aan dat een model in delen mag, dan kunnen wij de opdeling en uitlijning meenemen in het printklaar maken.