HIPS staat voor High Impact Polystyrene. Binnen FDM 3D-printen wordt het vooral gebruikt als oplosbaar supportmateriaal bij complexe ABS-prints. Het materiaal kan na het printen worden opgelost met D-Limoneen, waardoor supports verwijderd kunnen worden zonder ze mechanisch weg te breken.
HIPS
HIPS kan ook als zelfstandig printmateriaal worden gebruikt, maar in de praktijk ligt de grootste meerwaarde bij dual extrusion: het combineren van ABS als modelmateriaal en HIPS als ondersteuningsmateriaal. Dat maakt complexe overhang, interne vormen en lastig bereikbare supportzones beter produceerbaar.
Wat is HIPS filament?
HIPS is een thermoplastisch polystyreen met verhoogde slagvastheid. Het materiaal is relatief licht, redelijk taai en goed nabewerkbaar. Voor 3D-printen is vooral de oplosbaarheid in D-Limoneen belangrijk.
Omdat HIPS en ABS vergelijkbare printtemperaturen hebben, kunnen ze goed samen worden verwerkt op een printer met twee extruders. Het HIPS ondersteunt delen van het ABS-model tijdens het printen. Na afloop wordt het HIPS chemisch verwijderd, zodat het ABS-onderdeel overblijft.
Wanneer kies je voor HIPS?
HIPS is vooral zinvol wanneer gewone supports moeilijk te verwijderen zijn of zichtbare schade zouden veroorzaken. Bij eenvoudige onderdelen is standaard supportmateriaal meestal sneller, goedkoper en praktischer.
| Situatie | Waarom HIPS nuttig kan zijn |
|---|---|
| Complexe ABS-onderdelen | HIPS kan support bieden op plekken waar mechanisch verwijderen lastig is |
| Interne geometrieën | Oplosbaar supportmateriaal kan ondersteuning bieden in moeilijk bereikbare zones |
| Zichtvlakken met overhang | Minder kans op beschadiging door het wegknippen of afbreken van supports |
| Technische prototypes | Maakt complexere ABS-geometrieën mogelijk zonder permanente supportsporen |
| Dual extrusion prints | HIPS is vooral relevant wanneer de printer twee materialen nauwkeurig kan verwerken |
HIPS als oplosbaar supportmateriaal
De belangrijkste toepassing van HIPS is supportmateriaal voor ABS. Tijdens het printen ondersteunt HIPS overhangende delen, bruggen, holtes of complexe vormen. Na het printen wordt het onderdeel in contact gebracht met D-Limoneen, waardoor het HIPS langzaam oplost.
Dit kan een netter resultaat geven dan breakaway supports, vooral bij complexe modellen. Het proces vraagt wel extra tijd, veilige verwerking en correcte afvalafvoer. Gebruikte D-Limoneen met opgelost kunststof hoort niet in de gootsteen en moet als chemisch afval worden behandeld.
HIPS oplossen vraagt veilige verwerking
D-Limoneen heeft een sterke geur en moet worden behandeld als chemisch oplosmiddel. Werk met goede ventilatie, geschikte bescherming en correcte afvalverwerking.
HIPS en ABS: waarom deze combinatie werkt
HIPS wordt vaak gecombineerd met ABS omdat beide materialen bij vergelijkbare temperaturen kunnen worden geprint. Daardoor kunnen ze tijdens het printproces goed naast elkaar worden verwerkt.
Het verschil zit in de nabewerking. ABS blijft veel beter bestand tegen D-Limoneen dan HIPS. Daardoor kan HIPS als tijdelijk supportmateriaal worden gebruikt, terwijl het ABS-model grotendeels intact blijft. Bij kritische onderdelen blijft testen belangrijk, omdat langdurige chemische blootstelling alsnog invloed kan hebben op oppervlak of maatvoering.
| Materiaal | Rol | Belangrijk aandachtspunt |
|---|---|---|
| ABS | Hoofdmateriaal voor het model | Vraagt gecontroleerde printomgeving en is gevoelig voor warping |
| HIPS | Oplosbaar supportmateriaal | Lost op in D-Limoneen en vraagt dual extrusion |
| D-Limoneen | Oplosmiddel voor HIPS | Moet veilig worden gebruikt, opgeslagen en afgevoerd |
Eigenschappen van HIPS
HIPS is niet alleen oplosbaar supportmateriaal. Het is ook een relatief taai en goed nabewerkbaar kunststof. Toch wordt het als zelfstandig printmateriaal minder vaak gekozen dan PLA, PETG, ABS of ASA.
| Eigenschap | Praktische betekenis |
|---|---|
| Oplosbaar in D-Limoneen | Maakt chemisch verwijderbare supports mogelijk |
| Vergelijkbare printtemperaturen als ABS | Geschikt voor dual extrusion met ABS |
| Redelijke slagvastheid | Kan tegen lichte mechanische belasting, afhankelijk van ontwerp en printkwaliteit |
| Goed nabewerkbaar | Kan worden geschuurd, geverfd en verder afgewerkt |
| Krimpgevoelig | Vraagt temperatuurcontrole en goede bedhechting |
| Minder gangbaar als eindmateriaal | Wordt vooral gekozen vanwege supportfunctie |
Printinstellingen voor HIPS
HIPS wordt meestal geprint onder omstandigheden die lijken op ABS. Een verwarmd printbed, stabiele temperatuur en bescherming tegen tocht zijn belangrijk. Zonder goede temperatuurcontrole kan HIPS kromtrekken of loskomen van het printbed.
| Instelling | Praktische richtlijn |
|---|---|
| Nozzle temperatuur | Vaak ongeveer 230 tot 250 °C, afhankelijk van merk en printer |
| Printbed temperatuur | Vaak ongeveer 90 tot 110 °C voor betere hechting |
| Printomgeving | Bij voorkeur gesloten of temperatuurstabiel |
| Koeling | Meestal beperkt om krimp en delaminatie te voorkomen |
| Printbedhechting | Goede eerste laag en passend printoppervlak zijn belangrijk |
| Dual extrusion | Afstelling van beide nozzles is kritisch voor goede supportovergangen |
Meer achtergrond over nozzle, printbed en koeling vind je bij temperatuurinstellingen en printbed-adhesie.
Nadelen en aandachtspunten
HIPS is nuttig, maar niet de eenvoudigste keuze. Het materiaal vraagt een printer met meerdere extruders wanneer het als supportmateriaal wordt gebruikt. Daarnaast kost het oplossen in D-Limoneen tijd en vraagt het veilige chemische verwerking.
| Aandachtspunt | Waarom belangrijk |
|---|---|
| Dual extrusion nodig | Voor supportgebruik moet de printer ABS en HIPS apart kunnen printen |
| Warping | Net als ABS kan HIPS gevoelig zijn voor krimp en loskomen |
| D-Limoneen nodig | Het oplossen van supports vraagt oplosmiddel, tijd en veiligheidsmaatregelen |
| Reinigbaarheid van het model | Opgelost supportmateriaal moet uit holtes en kanalen kunnen verdwijnen |
| Extra processtappen | Na het printen zijn oplossen, reinigen en drogen nodig |
| Afvalverwerking | Gebruikte vloeistof moet correct worden afgevoerd |
HIPS vergeleken met andere supportmaterialen
HIPS is niet het enige supportmateriaal. De juiste keuze hangt af van het hoofdmateriaal, de printer, geometrie en gewenste nabewerking.
| Supportmethode | Geschikt voor | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Breakaway supports | Eenvoudige overhang en goed bereikbare supportzones | Kan zichtbare sporen achterlaten |
| HIPS | Complexe ABS-prints met dual extrusion | Lost op in D-Limoneen en vraagt veilige verwerking |
| PVA | Wateroplosbare supports bij geschikte materiaalcombinaties | Vochtgevoelig en niet ideaal voor elke combinatie |
| Ontwerpaanpassing | Onderdelen waarbij supports vermeden kunnen worden | Kan vaak sneller en goedkoper zijn dan oplosbare supports |
Wanneer is HIPS minder geschikt?
HIPS is minder geschikt wanneer een onderdeel eenvoudig met gewone supports kan worden geprint, wanneer er geen dual extrusion beschikbaar is of wanneer veilig werken met D-Limoneen niet goed geregeld kan worden.
- Eenvoudige modellen met makkelijk bereikbare supports
- Printers met slechts één extruder
- Projecten waar chemische verwerking ongewenst is
- Onderdelen met gesloten holtes waar opgeloste supportresten moeilijk uit kunnen
- Toepassingen waarbij PETG, PLA of ABS zonder oplosbare supports voldoende zijn
Ontwerptips voor HIPS-supports
Wanneer HIPS als supportmateriaal wordt gebruikt, moet het ontwerp niet alleen printbaar zijn, maar ook goed reinigbaar. Het oplosmiddel moet het supportmateriaal kunnen bereiken en opgeloste resten moeten kunnen wegstromen.
- Vermijd volledig gesloten ruimtes met HIPS-supportmateriaal
- Voorzie interne holtes van openingen voor vloeistof en reiniging
- Gebruik HIPS alleen waar gewone supports onvoldoende zijn
- Controleer of de dual extrusion overgang nauwkeurig genoeg is
- Beperk supportvolume waar mogelijk om oplostijd te verminderen
- Test kritische geometrieën voordat een definitief onderdeel wordt geproduceerd
Veiligheid bij D-Limoneen
D-Limoneen heeft een citrusgeur, maar moet worden behandeld als chemisch oplosmiddel. Het kan huid en ogen irriteren, dampen kunnen hinderlijk zijn en gebruikte vloeistof met opgelost kunststof moet correct worden afgevoerd.
Werk met geschikte handschoenen, oogbescherming, goede ventilatie en een chemisch bestendige container. Raadpleeg de productinformatie en volg de richtlijnen voor veilig omgaan met chemische stoffen.
HIPS bij professionele 3D-printopdrachten
Bij professionele 3D-printopdrachten wordt HIPS vooral overwogen wanneer complexe ABS-geometrieën oplosbare supports nodig hebben. Voor veel onderdelen is een andere printoriëntatie, aangepast supportontwerp of andere printtechniek praktischer.
Bij Online 3D Printen beoordelen we daarom of HIPS echte meerwaarde heeft voor het onderdeel. We kijken naar materiaalkeuze, geometrie, supportstrategie, nabewerking, veiligheid en de gewenste afwerking.
Wil je weten welke supportstrategie past bij jouw onderdeel? Via onze 3D-printservice kun je een bestand uploaden of advies aanvragen over materiaal, supports en printbaarheid.