Ontsteunen en randen bijwerken
Waar supports vastzaten blijven puntjes en bramen achter, en langs de onderrand zit vaak een uitgelopen randje. Laat je die zitten, dan tekenen ze zich na het spuiten af.
3D-print laten spuiten
Verf vult geen laaglijnen; verf maakt ze zichtbaarder. Een print die goed is voorbereid, komt er als een egaal gekleurd product uit. Een print die dat niet is, ziet er slechter uit dan ervoor.
Verf vult geen laaglijnen — verf maakt ze zichtbaarder. Een laklaag legt zich als een dunne, gladde huid over de vorm eronder, en elk richeltje dat je eerst niet zag, vangt daarna licht. Een gespoten print die niet goed is voorbereid, ziet er slechter uit dan een onbewerkte. De voorbereiding is het werk; het spuiten zelf is de laatste tien procent.
Spuiten betekent hier: een geprint onderdeel over het hele oppervlak één kleur en één afwerking geven. Ontsteunen, schuren, plamuren, primeren, en dan in dunne lagen kleur opbouwen. Hoe ver je gaat in het nabewerken is een keuze; de oppervlaktekwaliteit uit de printer is het startpunt.
De tweede reden is de kleur zelf. Filament en hars worden niet op een RAL- of Pantone-waaier gemaakt en verschillen per merk en zelfs per batch. Moet de kleur kloppen met een huisstijl of met een bestaand onderdeel, dan is verf de enige betrouwbare route. Wat er verder met kleur mogelijk is, staat op een eigen pagina.
Eén egale kleur over het hele onderdeel is iets anders dan een kleurverloop, schaduwwerking of een meerkleurig detail. Daarvoor werk je met airbrushen, een aparte route met een eigen werkwijze.
Spuiten in het kort
Waar je van uit kunt gaan.
ResultaatEgale kleur over het hele deel
Exacte kleurMet verf haalbaar, met filament niet
VoorbereidingSchuren en primeren bepalen het eindbeeld
KostenHandwerk dat per stuk terugkomt
DoorlooptijdPrinten doorgaans 7–10 werkdagen
BuitenLak slijt op hoeken en randen
Van geprint onderdeel naar egale kleur
Zes stappen, waarvan er vijf komen voordat er kleur aan te pas komt.
Schuren, van grof naar fijn
Grof schuurpapier haalt de laagstructuur weg, fijner papier de krassen die het grove achterliet. Sla je een korrel over, dan zie je die terug zodra de primer erop zit.
Plamuren waar nodig
Gaten en naden waar de print niet dichtliep, vul je op. Met verf lukt dat niet: een verflaag is te dun om een opening te overbruggen en zakt er juist in.
Primeren
De primer geeft de kleurlaag houvast en maakt van plamuur, schuurkrassen en kaal materiaal één ondergrond. En hij doet iets wat geen andere stap doet: in één effen kleur zie je meteen wat nog niet glad is. Dat schuur je weg en je primeert opnieuw.
Spuiten in dunne lagen
Kleur bouw je op in dunne lagen. Eén dikke laag zakt uit, loopt op in randen en droogt ongelijk; dunne lagen dekken geleidelijk en houden de vorm scherp.
Blanke lak, als je die wilt
Een transparante toplaag bepaalt het glansniveau — mat, zijdeglans of hoogglans — en legt een laag tussen de kleur en de buitenwereld. Voor iets dat vastgepakt wordt, scheelt dat in hoe lang de kleur netjes blijft.
Wat het resultaat bepaalt
Hoe strak een gespoten onderdeel wordt, ligt vast voordat de eerste laag kleur valt. Vijf dingen doen het werk; twee daarvan kies je zelf bij het bestellen.
Een fijnere laagdikte geeft ondiepere ribbels en dus minder schuren achteraf: dat kost printtijd, maar scheelt handwerk. Houd er wel rekening mee dat schuren en verf samen aan je maten komen — wat dat doet met passingen en toleranties staat hieronder.
Het glansniveau is de meest onderschatte keuze. Twijfel je hoeveel schuurwerk verantwoord is, kies dan mat of zijdeglans; hoogglans vraagt een oppervlak dat het aankan.
Laagdikte uit de printer: Hoe fijner de lagen, hoe ondieper de ribbels die weg moeten. Grof geprint kan strak worden, maar kost meer werk.
Hoeveelheid schuurwerk: De grootste knop. Elke stap fijner schuurpapier kost tijd en levert een vlakker resultaat; waar je stopt, bepaalt het eindbeeld.
De vorm van het onderdeel: Vlakke vlakken en ruime rondingen laten zich gelijkmatig schuren en spuiten. Diep reliëf en smalle gleuven bereik je nauwelijks met schuurpapier.
Het materiaal: De ene kunststof neemt verf zonder omhaal aan, de andere vraagt meer voorbereiding of is er ongeschikt voor.
Het glansniveau: Mat verbergt oneffenheden, hoogglans laat alles zien. Hetzelfde onderdeel geeft in die twee afwerkingen een heel ander beeld.
Waarom eerst een primer?
Een primer geeft de kleurlaag houvast op kunststof waar verf uit zichzelf matig op blijft zitten, en maakt van plamuur, schuurkrassen en kaal materiaal één ondergrond. Het onbedoelde nut is even groot: pas in één effen kleur zie je wat nog niet glad is.
Meer over grondverf en verf →Materiaal en hechting
PLA: Neemt verf goed aan en schuurt dankbaar.
Resin: Fijne laagstructuur en een dichte ondergrond: verf hecht er goed op en er valt minder weg te schuren.
ABS en ASA: Laten zich allebei prettig schuren en spuiten. ASA is bovendien de keuze als het onderdeel buiten komt te liggen.
PETG: Taaier dan de rest. Het oppervlak kan bij schuren dichtsmeren, waardoor er meer werk in gaat voordat het vlak is.
Flexibel materiaal (TPU): Buigt en rekt in gebruik. Een verflaag beweegt niet mee en gaat scheuren of loslaten; spuiten is hier meestal geen zinvolle keuze.
Verf hecht niet op elke kunststof even makkelijk, en dat merk je vaak pas als een laklaag loslaat. PLA en resin nemen verf goed aan; ABS en ASA laten zich prettig schuren en spuiten.
PETG is taaier en kan bij schuren dichtsmeren in plaats van stof af te geven. Flexibel materiaal beweegt in gebruik mee terwijl de verflaag dat niet doet, dus die scheurt of laat los.
Spuiten verandert je maten
Schuren haalt materiaal weg en elke verflaag bouwt er weer iets bij op. Het netto-effect verschilt per vlak, maar is nooit nul. Je merkt het op drie plekken: randen worden zachter, gegraveerde tekst verliest scherpte en kan bij fijne letters dichtlopen, en een passing die krap bedoeld is, past na het lakken mogelijk niet meer. Geef vooraf door welke maten kritisch zijn en welke vlakken schoon moeten blijven.
Wanneer spuiten de juiste keuze is, en wanneer niet
Spuiten loont als
- Het onderdeel zichtbaar is en niet als 3D-print mag ogen
- De kleur moet kloppen met een huisstijl, een RAL-nummer of een bestaand onderdeel
- Het om één stuk of een klein aantal gaat
- Je een presentatiemodel, prop of decoratief object wilt
- Het oppervlak strak moet aanvoelen, niet alleen strak moet lijken
Sla spuiten over als
- Het onderdeel uit het zicht zit of puur functioneel is
- De kleur uit het filament al volstaat
- Het om een serie gaat waarin handwerk de kostprijs bepaalt
- Het onderdeel buigt of rekt in gebruik
- Er een kleurverloop of meerkleurig detail nodig is; dan is airbrushen de route
Buiten en slijtage
Een laklaag beschermt zolang hij heel is. Waar de lak intact blijft, houdt hij vocht en UV-licht tegen; waar hij beschadigd raakt, doet hij niets meer.
Slijtage begint bijna altijd op hoeken, randen en uitstekende delen: daar is de aanraking het grootst en de laag het dunst. Onder de lak zit bovendien nog steeds een laagstructuur, die op termijn vocht doorlaat.
Voor een onderdeel dat jaren buiten moet, is het materiaal daarom belangrijker dan de lak. ASA is gemaakt om weer en UV-licht te doorstaan; een gespoten PLA-onderdeel is weer gewoon PLA zodra de laklaag het begeeft.
Veelgestelde vragen over spuiten
Weet je hoe het eruit moet zien?
Upload je model en overleg over de afwerking
Zet je STL, OBJ, 3MF of STEP in de printtool en kies je materiaal. Vermeld in de opmerkingen welke kleur je wilt en welke maten kritisch zijn.
- Prijs van de print direct in beeld
- Afwerking en kleurcode in overleg
- Printen doorgaans 7–10 werkdagen