Rapid prototyping: van ontwerp naar getest onderdeel
Een fysiek onderdeel waaraan je kunt meten, passen en trekken, in plaats van een render. Je uploadt je bestand, ziet direct de prijs en hebt je prototype in doorgaans 7–10 werkdagen in huis. De verwachte levertijd bevestigen we bij het bestellen.
Een prototype printen kan uren duren; het volledige traject vraagt meer tijd. Voorbereiding, controle van het ontwerp, materiaalkeuze en eventuele nabewerking maken allemaal deel uit van de doorlooptijd. Die ligt bij ons doorgaans op 7–10 werkdagen, afhankelijk van formaat, materiaal, complexiteit, aantal onderdelen, nabewerking en de actuele productiecapaciteit.
Bij prototyping gaat het erom dat een print antwoord geeft op de vraag waarvoor je hem laat maken. Wil je de vorm beoordelen, de passing testen of een ontwerp presenteren? Dat doel helpt bij de keuze van de printtechniek, het materiaal en de afwerking. Als een ontwerp of toepassing om verduidelijking vraagt, stemmen we dat tijdens het traject met je af.
Hieronder bespreken we de vier fasen van prototyping, wanneer FDM of SLA geschikt is, welk materiaal bij je doel past, welke ontwerpregels belangrijk zijn en wat een prototype wel en niet kan aantonen.
Wat je van een prototype bij ons kunt verwachten
De kaders in het kort.
TechniekenFDM en SLA
MaterialenPLA, PETG, ASA, ABS, PC, Resin en flexibel (TPU)
BestandsformatenSTL, OBJ, 3MF en STEP
Maatnauwkeurigheid FDMindicatief ± 0,3–0,5 mm
Levertijddoorgaans 7–10 werkdagen
VerzendingNL, BE, DE en AT
Prijsdirect zichtbaar na uploaden
De vier prototypefasen en de vraag per fase
Een prototype is een test, geen doel. Bepaal eerst welke vraag open staat.
01
Vormmodel en proof of concept
Beoordeel of de vorm en verhoudingen kloppen. FDM in PLA met een grovere laaghoogte en lage vulling is hiervoor vaak voldoende. Zichtbare laagjes zijn geen bezwaar: het gaat om de vorm en afmetingen, nog niet om de afwerking.
FDM in PLA, lage vulling
02
Ergonomie- en passingsmodel
Controleer op ware grootte hoe het model aansluit op bestaande onderdelen en hoe het in gebruik ligt. Meet de passing na. Bij kritische verbindingen kun je meerdere spelingen testen om de juiste maatvoering te bepalen.
Meerdere spelingen testen
03
Functioneel prototype
Test hoe het onderdeel reageert op trekken, buigen of herhaaldelijk vastklikken. PETG is een optie wanneer taaiheid belangrijk is, ABS of ASA bij hogere temperaturen en PC wanneer stijfheid nodig is. Houd bij het ontwerp rekening met de richting van de belasting ten opzichte van de printlagen.
FDM in PETG, ASA of PC
04
Presentatiemodel
Voor een presentatie aan klanten, beurspubliek of investeerders telt ook het uiterlijk. SLA in resin maakt fijne details mogelijk. Een FDM-print kan worden geschuurd en gespoten, maar die nabewerking kost extra tijd.
SLA in resin of nabewerkt FDM
FDM of SLA voor je prototype
Begin bij FDM en wijk pas uit naar SLA als detail of oppervlak het probleem is. FDM bouwt op uit gesmolten filament: ruim printvolume, mechanisch bruikbare onderdelen, meer materiaalkeuze en een lagere prijs per stuk. Zichtbare laaglijnen zijn het nadeel.
SLA hardt resin uit met licht en legt fijnere details en dunnere wanden neer, met een vrijwel glad oppervlak. Logisch voor kleine of gefotografeerde modellen. Resin is wel brosser en verzwakt onder UV, dus voor een deel dat wekenlang belast wordt zelden de logische keuze.
FDM en SLA voor prototypes, indicatief vergeleken
Relatieve scores van 1 tot 5, bedoeld om richting te kiezen. Geen meetwaarden.
Kies materiaal bij de vraag die je stelt, niet bij het eindproduct. Dat een vormmodel in PLA rond 55 °C slap wordt, maakt niet uit als je alleen vorm en maat beoordeelt. Zodra je eraan trekt, is PLA te bros.
De omschrijvingen hieronder zijn indicatieve datasheet- en praktijkwaarden. Twijfel je tussen twee materialen, print het model dan in beide: dat kost één ronde en geeft een antwoord dat geen tabel je levert.
Vorm en maat
PLA
Goedkoop en voorspelbaar: nette maatvoering, scherpe hoeken. Niet belastbaar, niet hittebestendig.
Een ronde is pas benut als je er meer dan één vraag mee beantwoordt. De kosten zitten maar deels in de print zelf; de rest is voorbereiden, wachten en opnieuw plannen. Een extra onderdeel in dezelfde bestelling kost geen extra wachttijd.
1
Print varianten naast elkaar
Drie versies in één bestelling kosten extra materiaal, maar geen extra ronde.
2
Verander één ding per variant
Alleen de wanddikte, alleen de radius, alleen de speling. Anders weet je niet welke wijziging het verschil maakte.
3
Neem een tolerantietrapje mee
Gaten die per stap 0,1 mm verschillen laten zien welke speling in dit materiaal werkt.
4
Splits grote onderdelen op
Delen drukken de printtijd, houden supports weg van zichtbare vlakken en laten je één deel opnieuw maken.
5
Kies inserts boven geprinte draad
Geprinte schroefdraad slijt en breekt bij herhaald losdraaien. Ontwerp een gat voor een messing inzetbus.
6
Schrijf op wat je wilt weten
Leg vooraf vast welke vraag deze ronde beantwoordt en hoe je dat meet.
Ontwerpen voor printbaarheid
De meeste prototypes lopen niet vast in de printer maar in de CAD. De getallen hieronder zijn indicatief en gelden voor FDM.
Drie dingen bepalen het meeste: hoe dik je wanden zijn, hoeveel supports je geometrie afdwingt en in welke laagrichting het onderdeel belast wordt. Reken daarnaast op speling in de maatnauwkeurigheid: FDM haalt in de praktijk grofweg ± 0,3–0,5 mm, afhankelijk van geometrie en materiaal, en SLA komt daar fijner uit.
Minimale wanddikte: Ongeveer 1,2 mm als ondergrens voor FDM: ruwweg drie banen met een standaard nozzle. Dunner hecht slecht.
Overhangen en supports: Boven ongeveer 45° ten opzichte van verticaal is ondersteuning nodig, en support laat sporen na. Een afschuining voorkomt dat vaak.
Laagrichting en sterkte: Een onderdeel is sterker binnen een laag dan ertussen. Een pen die dwars op de lagen belast wordt, breekt langs de naad.
Maatnauwkeurigheid: Lange maten wijken sneller af dan kleine kenmerken. Corrigeer in je model in plaats van te schuren.
Passingen en speling: Voor bewegende passingen werkt ongeveer 0,2–0,4 mm speling; klemmend zit je daaronder. Gaten komen meestal iets krap uit de printer.
Schroefdraad en inserts: Geprinte draad houdt zelden stand bij herhaald monteren. Ontwerp voor een messing inzetbus of een verzonken moer.
Indicatieve waarden, geen specificatie
De maten en toleranties hier zijn indicatieve datasheet- en praktijkwaarden. Wat jouw onderdeel haalt, hangt af van geometrie, materiaal en oriëntatie. Leg een kritische maat vooraf voor.
Wat een geprint prototype je wél vertelt
Of de vorm klopt: afmetingen, verhoudingen, hoe het in de hand ligt.
Of delen op elkaar passen, en hoeveel speling je nodig hebt.
Of een mechanisme werkt: scharnieren, klikvingers, aanslagen.
Of montage logisch verloopt, inclusief kabelroutes en schroefgaten.
Hoe het idee overkomt op wie het vasthoudt.
Wat het níét bewijst
Niet hoe een spuitgietdeel zich gedraagt: dat is dichter en krimpt anders.
Niet de sterkte van het eindproduct: FDM is anisotroop, zwakker tussen de lagen.
Niet de levensduur: kruip, vermoeiing en veroudering meet je hiermee niet.
Niet het uiteindelijke oppervlak: laaglijnen en supportsporen wijken af.
Niets over veiligheid of normen; we leveren geen meetrapporten bij een prototype.
Van prototype naar een kleine serie
Werkt het ontwerp, dan verschuift de vraag van 'klopt dit?' naar 'hoe maak ik er dertig?'. Bij kleine series tellen printtijd per stuk, hoeveel onderdelen op een bed passen en hoeveel nabewerking elk exemplaar vraagt. Tientallen tot enkele honderden stuks zijn in overleg te doen.
Pas je ontwerp daar eerst op aan: wanddikte terug waar het kan, supports wegontwerpen, onderdelen zo oriënteren dat er meer tegelijk op het bed passen. Wat dat oplevert staat bij optimaliseren voor productie. Werk je vanuit een bedrijf, dan staan de afspraken daaromheen op de pagina over zakelijk 3D printen.
Upload je ontwerp en zie meteen wat je prototype kost
Zet je STL, OBJ, 3MF of STEP in de printtool, kies materiaal en laaghoogte en zie direct de prijs. Levering in Nederland, België, Duitsland en Oostenrijk in doorgaans 7–10 werkdagen.
Direct de prijs in beeld, zonder offerteverzoek
FDM en SLA, van vormmodel tot belast functioneel deel